Συνέντευξη στο «ΈΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ»

 

του

Μάνου Κόνσολα

Υφυπουργού Τουρισμού

Βουλευτή Δωδεκανήσου

Αν. Καθηγητή Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

 

  1. Πως εξελίσσεται το 2020 για τον ελληνικό τουρισμό;

Γνωρίζαμε από την αρχή ότι τα πράγματα θα είναι δύσκολα. Δεν πρέπει να τρέφουμε αυταπάτες, ο τουρισμός σε παγκόσμιο επίπεδο έχει υποστεί μεγάλο πλήγμα. Για την Ελλάδα, το πλήγμα είναι μεγαλύτερο και έχει αντανάκλαση σε όλους τους κλάδους της οικονομίας. Ο φόβος για τα ταξίδια αποτελεί ένα δεδομένο που δεν αναστρέφεται εύκολα, ενώ οι επιπτώσεις της πανδημίας στην οικονομία χωρών που αποτελούν για εμάς προνομιακές τουριστικές αγορές είναι λογικό να έχουν επίπτωση και στους ανθρώπους που αποτελούσαν δυνητικούς επισκέπτες της Ελλάδας πριν τον κορωνοϊό. Ο πήχης είναι χαμηλά, ο τουρισμός μας το 2020 θα περάσει τη μεγαλύτερη κρίση που πέρασε ποτέ τα τελευταία 50 χρόνια.

 

  1. Τουρισμός ή ασφάλεια; Πόσο ασφαλείς μπορούμε να είμαστε με τα εισαγόμενα κρούσματα;

Ασφάλεια δεν θα υπάρχει πουθενά αν δεν βρεθεί το εμβόλιο. Για εμάς, ως χώρα, το στοίχημα είναι να συνδυάσουμε το άνοιγμα του τουρισμού με την υγειονομική ασφάλεια, την τήρηση των κανόνων ασφάλειας, υγιεινής και αποστασιοποίησης. Από τη στιγμή που άνοιξε ο τουρισμός ήταν αναπόφευκτο να υπάρχουν και εισαγόμενα κρούσματα.

 

  1. Ο στόχος συνεπώς ποιος είναι;

Ο βραχυπροθεσμος στόχος είναι να κρατηθούν ζωντανές οι επιχειρήσεις, να στηριχθούν οι εργαζόμενοι. Δεν είμαι βέβαιος, όμως, ότι θα ομαλοποιηθεί η κατάσταση το 2021, ενδεχομένως να μειωθεί ο αριθμός που θα μπορούν να ταξιδεύουν στο μέλλον. Για αυτό, άμεσα θα πρέπει να ξεκινήσει ο μετασχηματισμός της τουριστικής οικονομίας, να πάμε σε ένα νέο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης που θα είναι προσαρμοσμένο στις συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί. Αν το επόμενο διάστημα είναι μειωμένος ο αριθμός αυτών που μπορούν να ταξιδεύουν, η Ελλάδα θα πρέπει να είναι σε θέση να διεκδικήσει το μεγαλύτερο μερίδιο, να προσελκύσει τους περισσότερους.

 

  1. Μιλάτε για νέο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης. Ποια θα είναι τα χαρακτηριστικά του και πόσο εφικτό είναι;

Έχω διατυπώσει την άποψη ότι το σημερινό μοντέλο του μαζικού τουρισμού έφτασε στο απόγειο της ανάπτυξής του. Αυτό το μοντέλο – όπως διατυπώνουν και οι τουριστικοί φορείς – θα πρέπει να μετεξελιχθεί.  Άλλωστε, και πριν την πανδημία, είχε εμφανίσει σημεία κορεσμού. Η μονοκαλλιέργεια, ο μονοδιάστατος χαρακτήρας του τουρισμού, η εποχικότητα, αλλά και η υπερσυγκέντρωση των τουριστικών δραστηριοτήτων σε πέντε μόνο περιφέρειες της χώρας, χαρακτηρίζουν το σημερινό μοντέλο. Είναι ώρα να μεταβούμε σε ένα νέο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης που θα έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως:

  • Στροφή στην ποιότητα – Διαφοροποίηση του τουριστικού μας προϊόντος, για να προσελκύσουμε αυτούς που θα μπορούν να ταξιδεύουν στο μέλλον και προσέλκυση επισκεπτών υψηλού εισοδήματος.
  • Επένδυση σε νέες μορφές τουρισμού. Να βάλουμε όλες τις περιφέρειες της χώρας στο χάρτη της τουριστικής ανάπτυξης.
  • Πράσινη τουριστική οικονομία που θα αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα, θα μειώνει το κόστος των επιχειρήσεων και ταυτόχρονα θα υπηρετεί την ιδέα της αειφορίας στην τουριστική ανάπτυξη.
  • Ψηφιακός μετασχηματισμός των τουριστικών επιχειρήσεων.
  • Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τουρισμού μας.
  • Πολυκεντρική Τουριστική Ανάπτυξη.

 

Έχουμε την ευκαιρία αξιοποιώντας τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, αλλά κινητοποιώντας και εθνικά αναπτυξιακά εργαλεία να αλλάξουμε μέσα στην επόμενη πενταετία το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης.

 

  1. Τα νησιά που στηρίζονται κατά ένα μεγάλο μέρος στον τουρισμό, θα αντιμετωπίσουν σοβαρό πρόβλημα. Είστε ο πρώτος που ανέδειξε το ζήτημα μιλώντας για την ανάγκη μιας Ευρωπαϊκής Νησιωτικής Πολιτικής.

 

Το 97% του ΑΕΠ της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου προέρχεται από τον τουρισμό, στο Ιόνιο το ποσοστό αυτό είναι 73% και στην Κρήτη υπερβαίνει το 50%.  Τα νούμερα αυτά καταδεικνύουν ότι οι νησιωτικές περιοχές της χώρας θα χτυπηθούν στο μέγιστο βαθμό από την κρίση, θα υπάρξει κατακόρυφη μείωση του ΑΕΠ, αύξηση της ανεργίας, επιχειρήσεις θα βρεθούν σε αδιέξοδο.

Πιστεύω ότι έχει έρθει η ώρα να αποκτήσει η Ευρώπη μια Ολοκληρωμένη Νησιωτική Πολιτική και εμείς ως χώρα πρέπει να θέσουμε εμφατικά το ζήτημα. Αναφέρομαι στη  στήριξη των νησιωτικών και παράκτιων περιοχών με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και του Κοινοτικού Προϋπολογισμού, αλλά και με πολιτικές που συνδέονται με ειδικές φορολογικές ζώνες και αναπτυξιακά κίνητρα. Αν το πετύχουμε αυτό θα είναι μια επιτυχία μεγαλύτερη από αυτήν που πέτυχε το 1984 η χώρα μας με τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα, που, δυστυχώς, δεν αξιοποιήσαμε όπως έπρεπε.

 

  1. Μπορούν να υπάρχουν ειδικοί φορολογικοί συντελεστές στα νησιά; Σας υπενθυμίζω ότι απαίτηση των δανειστών, που ικανοποιήθηκε, ήταν η κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά.

 

Οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Οι επιπτώσεις της πανδημίας στην οικονομία των νησιών, το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο που θα δημιουργηθεί, αλλά και στη συζήτηση που έχει ανοίξει για τις αλλαγές στο ΦΠΑ υπάρχει το νομιμοποιητικό πλαίσιο για να δούμε το ζήτημα της θέσπισης ειδικών φορολογικών συντελεστών στις νησιωτικές περιφέρειες, για να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητά τους. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι η ενίσχυση της ζωής και της οικονομίας στα νησιά έχει γεωπολιτική διάσταση.

 

  1. Η γεωπολιτική διάσταση που έχει η ενίσχυση της ζωής στα νησιά, πόσο συγκινεί την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αντιληφθεί τα νησιά του Αιγαίου ως δικό της ζωτικό χώρο. Να αντιληφθεί ότι τα εθνικά κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο είναι και δικά της. Διαφορετικά, υπονομεύεται η ίδια η ευρωπαϊκή ιδέα. Δεν προωθείται η ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης με κράτη-μέλη να ασκούν δική τους πολιτική και να επιδιώκουν προνομιακές σχέσεις  με την Τουρκία.

 

  1. Πόσο πιθανό θεωρείται ένα ‘’θερμό επεισόδιο’’ με την Τουρκία και που μπορεί να λάβει χώρα αυτό;

H Τουρκία εκβιάζει και μεθοδεύει θερμό επεισόδιο, είναι δεδομένο ότι έχει σημαδέψει τις περιοχές του Καστελόριζου και της Κρήτης.

 

  1. Ο στόχος της Τουρκίας πιστεύετε ότι είναι να μας σύρει σε ένα διάλογο εφ΄όλης της ύλης, μέσα από τη δημιουργία ενός θερμού επεισοδίου;

Ο στόχος της Τουρκίας είναι να προχωρήσει σε μια συνολική αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης, να επιβάλλει ότι δεν ισχύουν οι κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας στην περιοχή του Αιγαίου, να αμφισβητήσει κυριαρχικά δικαιώματα δύο χωρών μελών της Ε.Ε., της Ελλάδας και της Κύπρου. Για να πετύχει αυτούς τους στόχους, εκβιάζει με θερμό επεισόδιο ή θα επιχειρήσει να δημιουργήσει τετελεσμένα για να «ρίξει» μετά την ευθύνη στην Ελλάδα που θα υπερασπιστεί την εθνική της ακεραιότητα.

Σε αυτή τη φάση χρειάζεται εθνική ενότητα και ομοψυχία, χρειάζονται, όμως, και αποφάσεις για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος των ενόπλων μας δυνάμεων, αλλά και της ασφάλειας της χώρας.

 

  1. Μπορεί η Ε.Ε. να παρέμβει για να συγκρατήσει την Τουρκία;

Αυτό που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε είναι ότι δεν πρέπει να περιμένουμε από άλλους να πολεμήσουν για την εθνική μας υπόσταση και ακεραιότητα. Εμείς οι ίδιοι πρέπει να έχουμε την ικανότητα και το σθένος να υπερασπιστούμε τη χώρα, την ιστορία μας και την εθνική μας αξιοπρέπεια. Το πρόβλημα μιας χώρας της Ε.Ε. που υφίσταται παραβίαση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και του εθνικού της χώρου από μια τρίτη χώρα είναι, πλέον, και υπαρξιακό ζήτημα για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.